Risicobereidheid en risico-indicatoren

4.4. Risicobereidheid en risico-indicatorenEDTF 2EDTF 3EDTF 7

De Volksbank heeft de belangrijke risicotypen ingedeeld in financiële en niet-financiële risico’s. De paragrafen 4.6 Kredietrisico tot en met 4.10 Niet-financiële risico's gaan daar op in.

De classificatie van de risicotypen evalueren we jaarlijks. Indien nodig doen we aanpassingen. Die kunnen nodig zijn door bijvoorbeeld nieuwe regelgeving, interne en externe ontwikkelingen, een wijziging in de strategie of in de risicocapaciteit. In 2018 is de risicoclassificatie nagenoeg ongewijzigd gebleven. Zie ook paragraaf 2.1 Missie en ambitie en 2.3 SWOT-analyse.

Jaarlijks bepalen we de risicobereidheid per risicotype in samenhang met de algemene risicobereidheid en de strategische doelstellingen van de bank. Dit noemen we de Risk Appetite Statements (RAS). Op basis van de risicobereidheid bepalen we vervolgens per risicotype, aan de hand van concrete risico-indicatoren, het niveau waarboven we ons comfortabel voelen. Daarnaast stellen we per risico-indicator een interventieladder vast met bandbreedtes voor wanneer opvolging noodzakelijk is. De bandbreedtes worden vastgesteld op basis van interne stresstesten, economisch kapitaal en het herstelplan.

We onderscheiden de volgende typen indicatoren:

  • waarschuwingindicatoren die vroegtijdig verslechterende omstandigheden met mogelijke negatieve invloed signaleren;

  • risicobereidheidindicatoren die monitoren waar we staan ten opzichte van de risicobereidheid;

  • herstelindicatoren die automatisch leiden tot inwerkingtreding van het herstelplan.

Onderstaande tabel geeft de risicobereidheid van de bank weer en laat zien hoe we met ons actuele risicoprofiel scoren ten opzichte van de risicobereidheid. Elk kwartaal worden de indicatoren gerapporteerd aan het risicocomité dat op het betreffende risico stuurt. Voor de definities van de risicotypen, zie de definitielijst achter in dit jaarverslag.

Risk Appetite Statement

Relatieve score

Toelichting op de score

Business risico

  • Mensgerichte, maatschappelijke, duurzame bank;

  • Stabiele winstgevendheid voor de aandeelhouder(s);

  • Tijdig aanpassen aan (markt)ontwikkelingen.

De druk op ons renteresultaat en het belang van kostenbeheersing blijven onveranderd.

Kapitaaltoereikendheid

  • Bewaken van een gezonde en goede gediversifieerde kapitaalpositie passend bij laagrisico-activiteiten van de bank.

We hebben een sterke kapitalisatie op korte en middellange termijn. Toekomstige regelgeving op lange termijn kan mogelijk impact hebben op de kapitalisatie.

Kredietrisico

  • Wijze van beheersing brengt financiële positie (kapitaal en liquiditeit) niet in gevaar.

Kredietrisico op onze portefeuilles is opnieuw afgenomen. Dit komt door een toename van het aantal nieuwe (gezonde) klanten en een afname van het aantal klanten met een betalingsachterstand.

Renterisico bankboek

  • Beschermen en stabiliseren van netto rente-inkomsten, economische waarde en kapitaal, als gevolg van bewegingen in rentestanden en credit spreads.

Risicomodellen zijn verder verfijnd onder andere als gevolg van nieuwe wet- en regelgeving en klantgedrag ter verbetering van balansmanagement. Ook in 2019 blijft dit een aandachtspunt.



Marktrisico

  • Bewaken van risico’s in het handelsboek veroorzaakt door bewegingen van marktvariabelen.

We hebben een beperkt marktrisicobereidheid in het handelsboek. De indicatoren liggen binnen onze limieten.

Liquiditeitsrisico

  • Bewaken van een sterke liquiditeits- en financieringspositie, waardoor voortdurend aan financiële verplichtingen kan worden voldaan en de gevolgen van bankspecifieke en marktbrede stressfactoren kunnen worden opgevangen.

We hebben een sterke liquiditeits- en financieringspositie. Onze financiering bestaat voornamelijk uit stabiel spaargeld van onze klanten en langlopende kapitaalmarktfinanciering.

Operationeel risico

  • Effectieve processen van hoge kwaliteit, acceptatie van lage foutenpercentages;

  • Voldoende en competente medewerkers en een prettige werkomgeving;

  • Efficiënte en stabiele IT-omgeving;

  • Lage tolerantie voor verstoringen van integriteit en continuïteit van systemen en betrouwbaarheid, vertrouwelijkheid en integriteit van informatie.

Verbeteringen in procesbeheersing worden gerealiseerd, al  gebeurt dit langzamer dan gewenst.

Middels trainingen wordt de kennis op gebied van operationeel risicomanagement versterkt. Door dynamiek in de organisatie is de werkdruk hoog.

De IT beheersing is hoog. De dreiging van cybercrime is permanent, aanzienlijk en blijft zich ontwikkelen.

Verslagleggingsrisico

  • Redelijke mate van zekerheid dat de informatieverschaffing betrouwbaar is.

Verbetering in inzicht in processen en interne beheersing zijn onderhanden.

Datamanagement is niet op het gewenste niveau en staat in 2019 onder de aandacht.

Compliancerisico

  • Geen tolerantie voor overtredingen van interne normen en waarden of wet- en regelgeving.

Aanpassingen in wet-en regelgeving leiden tot continue aanpassingen in onze processen en systemen. Sommige gewenste aanpassingen zijn echter niet in 2018 doorgevoerd.

Modelrisico

  • Beheerste modelontwikkeling en sterke model governance;

  • Beperkt modelrisico door vermijding van producten met complexe eigenschappen.

Modelaanpassingen zijn doorgevoerd om te voldoen aan nieuwe regelgeving.

Uitgebreid modelonderzoek door de ECB heeft in 2018 plaatsgevonden.

Juridisch risico

  • Beschikking over uitstekende bedrijfsprocessen om claims te helpen voorkomen;

  • Zorgvuldige afwikkeling van eventuele claims.

De situatie ten aanzien van procedures, contracten en juridisch bewustzijn is stabiel. Verbeteringen zijn doorgevoerd o.a. op het gebied van aflossingsvrije hypotheken waarbij Bankieren met de menselijke maat is toegepast.

Change risico

  • We willen ons proactief kunnen aanpassen aan veranderende omstandigheden;

  • We willen effectief; changemanagement waarbij we doelen realiseren die in lijn liggen met de strategie van de Volksbank.


De hoeveelheid veranderprogramma's is groot en vergen veel capaciteit en kennis. Dit zorgt ervoor dat resultaten niet altijd tijdig worden behaald.

Verbeteringen zijn doorgevoerd in de aansturing van de veranderprogramma's

Legenda

Actueel risicoprofiel komt overeen met risicobereidheid

Actueel risicoprofiel ligt enigszins boven risicobereidheid

Actueel risicoprofiel ligt boven risicobereidheid

Klimaat

De Volksbank is zich bewust van de toenemende risico's die kunnen ontstaan door klimaatveranderingen. Er kunnen hierbij twee risico’s worden onderscheiden: transitierisico’s en fysieke risico's. Transitierisico’s zijn risico’s als gevolg van het omschakelingsproces naar een klimaatneutrale economie. Fysieke risico’s ontstaan door klimaatgerelateerde schade zoals storm, hagel en overstroming. We mitigeren de transitierisico’s door alleen investeringen te doen in bedrijven die voldoen aan onze duurzaamheidscriteria, het verduurzamen van woningen te stimuleren en doordat we ons als doel hebben gesteld een positieve bijdrage te leveren aan een duurzame maatschappij. In de eerstvolgende evaluatie van de risicoclassificatie zal worden beoordeeld of klimaatgerelateerde risico’s aan de risicoclassificatie moeten worden toegevoegd. Zie ook de aanvullende informatie over verantwoord ondernemen en klimaatneutrale bedrijfsvoering 3.3.2 Duurzaamheid paragraaf Klimaat .

StresstestingEDTF 8

Naast risico-indicatoren gebruiken we stresstesting om inzicht te verkrijgen in de gevoeligheid van veranderingen in de onderliggende oorzaken en de onderlinge relatie van risico’s. We laten meerdere keren per jaar een extreem maar plausibel macro-economisch scenario los op onder meer onze kapitaal- en liquiditeitspositie. We berekenen de invloed hiervan op de bank. Zo komen de mogelijke kwetsbaarheden aan het licht. Zie ook de paragrafen 4.6.2 Management en beheersing, 4.7.3 Cijfers, ratio's en trends, en 4.8.2 Management en beheersing, 4.9.2 Management en beheersing voor het gebruik van stresstesting bij kapitalisatie, krediet-, markt- en liquiditeitsrisico.

Stel uw jaarverslag zelf samen