Risicobereidheid en risico-indicatoren

3.4. Risicobereidheid en risico-indicatorenEDTF 2EDTF 3EDTF 7

De Volksbank heeft de belangrijke risicotypen ingedeeld in financiële en niet-financiële risico’s. De paragrafen 3.6 Kapitaalmanagement tot en met 3.10 Niet-financiële risico's gaan daar op in.

De classificatie van de risicotypen evalueren we jaarlijks. Indien nodig doen we aanpassingen. Die kunnen nodig zijn door bijvoorbeeld nieuwe regelgeving, maatschappelijke ontwikkelingen, een wijziging in de strategie of in de risicocapaciteit. In 2017 is de risicoclassificatie nagenoeg ongewijzigd gebleven. In de eerstvolgende evaluatie wordt beoordeeld of klimaatgerelateerde risico's moeten worden opgenomen in de risicoclassificatie. De Volksbank is zich bewust van de risico's die kunnen ontstaan door klimaatveranderingen. Er kunnen twee risico’s worden onderscheiden: transitierisico’s en fysieke risico’s. Transitierisico’s zijn risico’s als gevolg van het omschakelingsproces naar een klimaatneutrale economie. Fysieke risico’s ontstaan door klimaatgerelateerde schade zoals storm, hagel en overstroming. We mitigeren de transitierisico’s, door alleen investeringen te doen in bedrijven die voldoen aan onze duurzaamheidscriteria, het verduurzamen van woningen te stimuleren en doordat we ons als doel hebben gesteld een positieve bijdrage te leveren aan een duurzame maatschappij. Zie ook paragraaf 1.4 SWOT-analyse, 1.5 Missie en ambitie en de aanvullende informatie over verantwoord ondernemen en klimaatneutrale bedrijfsvoering.

Jaarlijks bepalen we de risicobereidheid per risicotype in samenhang met de algemene risicobereidheid en de strategische doelstellingen van de bank. Dit noemen we de Risk Appetite Statements (RAS). Op basis van de risicobereidheid bepalen we vervolgens per risicotype, aan de hand van concrete risico-indicatoren, het niveau waarboven we ons comfortabel voelen. Daarnaast stellen we een interventieladder vast met per risico-indicator bandbreedtes voor wanneer opvolging noodzakelijk is. De bandbreedtes worden bepaald op basis van het economisch kapitaal per risicotype en goedgekeurd door de Risico Commissie.

We onderscheiden de volgende type indicatoren:

  • waarschuwing-indicatoren die vroegtijdig verslechterende omstandigheden met mogelijke negatieve invloed signaleren;

  • risicobereidheid-indicatoren die monitoren waar we staan ten opzichte van de risicobereidheid;

  • herstel-indicatoren die automatisch leiden tot inwerkingtreding van het herstelplan.

Onderstaande tabel geeft de risicobereidheid weer en laat zien hoe we met ons actuele risicoprofiel scoren ten opzichte van de risicobereidheid. We hebben bandbreedtes geformuleerd waarbinnen we ons comfortabel voelen met het risico en wanneer opvolging noodzakelijk is. Elk kwartaal worden de indicatoren gerapporteerd aan het risicocomité dat op het betreffende risico stuurt. Voor de definities van de risicotypen, zie de definitielijst achter in dit jaarverslag.

Risk Appetite Statement

Relatieve score

Toelichting op de score

Business risico

  • Mensgerichte, maatschappelijke, duurzame bank;

  • Stabiele winstgevendheid voor de aandeelhouder(s);

  • Tijdig aanpassen aan (markt)ontwikkelingen.

Onze rentebaten zijn robuust. We zijn ons bewust van de druk op ons renteresultaat en het belang van kostenbeheersing.

Kapitaaltoereikendheid

  • Bewaken van een gezonde en goede gediversifieerde kapitaalspositie passend bij laagrisico-activiteiten van de bank.

We hebben een sterke kapitalisatie op korte en middellange termijn, hierbij is rekening gehouden met druk uit toekomstige regelgeving.

Kredietrisico

  • Wijze van beheersing brengt financiële positie (kapitaal en liquiditeit) niet in gevaar.

Kredietrisico op onze portefeuilles is opnieuw afgenomen (relatief). Dit komt door strakker beleid en aangescherpte acceptatievoorwaarden, toename van het aantal nieuwe (gezonde) klanten, afname van het aantal klanten met een betalingsachterstand en verbetering van de macro-economie.

Renterisico bankboek

  • Beschermen en stabiliseren van netto rente-inkomsten, economische waarde en kapitaal, als gevolg van bewegingen in rentestanden en credit spreads.

We hebben een beperkt open renterisicopositie. De indicatoren liggen binnen onze risicobereidheid. We gaan de risicomodellen nog verder verfijnen onder andere als gevolg van nieuwe wet en regelgeving.

Marktrisico

  • Bewaken van risico’s in het handelsboek veroorzaakt door bewegingen van marktvariabelen.

We hebben een beperkt marktrisicobereidheid in het handelsboek. De indicatoren liggen binnen onze limieten.

Liquiditeitsrisico

  • Bewaken van een sterke liquiditeits- en financieringspositie, waardoor voortdurend aan financiële verplichtingen kan worden voldaan en de gevolgen van bankspecifieke en marktbrede stressfactoren kunnen worden opgevangen.

We hebben een sterke liquiditeits- en financieringspositie. Onze financiering bestaat voornamelijk uit stabiel spaargeld van onze klanten en langlopende kapitaalmarktfinanciering.

Operationeel risico

  • Effectieve processen van hoge kwaliteit, acceptatie van lage foutenpercentages;

  • Voldoende en competente medewerkers en een prettige werkomgeving;

  • Efficiënte IT-omgeving;

  • Lage tolerantie voor verstoringen van integriteit en continuïteit van systemen en betrouwbaarheid, vertrouwelijkheid en integriteit van informatie.

Onze procesbeheersing verbetert, al  is deze nog niet op het gewenste niveau.

Wij beschikken momenteel over competente medewerkers en de werkomgeving kent door alle beoogde verbeteringen veel dynamiek.

De IT beheersing is hoog. De dreiging van cybercrime is reëel en soms ernstig.

Verslagleggingsrisico

  • Redelijke mate van zekerheid dat de informatieverschaffing betrouwbaar is.

We zien verbeteringsmogelijkheden in de integrale beheersing van de verslagleggingsketen.

Compliancerisico

  • Geen tolerantie voor overtredingen van interne normen en waarden of wet- en regelgeving.

Het kost ons moeite om bij te blijven met implementatie van nieuwe wet- en regelgeving. We willen beter worden in het kennen van onze klant en voorkomen dat onze integriteit in gevaar komt.

Modelrisico

  • Beheerste modelontwikkeling en sterke model governance;

  • Beperkt modelrisico door vermijding van producten met complexe eigenschappen.

De groei in volwassenheid van een aantal belangrijke modellen verloopt langzamer dan we zelf wenselijk achten.

Juridisch risico

  • Beschikking over uitstekende bedrijfsprocessen om claims te helpen voorkomen;

  • Zorgvuldige afwikkeling van eventuele claims.

De situatie ten aanzien van procedures, contracten en juridisch bewustzijn is stabiel. We onderkennen een aantal aandachtspunten bij producten en diensten.

Reputatierisico

  • We roepen vertrouwen op door de kwaliteit van onze producten en diensten, integriteit medewerkers en naleving van wet- en regelgeving;

  • Toereikende maatregelen tegen potentiele aantasting van het vertrouwen.

Ondanks een stabiele reputatie, streven we naar verdere verbetering om beter bestand te zijn tegen reputatieschade.

Change risico

  • We willen ons proactief kunnen aanpassen aan veranderende omstandigheden;

  • We willen effectief; changemanagement waarbij we doelen realiseren die in lijn liggen met de strategie van de Volksbank.

We hebben aandacht voor vergroting van het verandervermogen en de executiekracht van de organisatie om deze ambities te bereiken.

Legenda

Actueel risicoprofiel komt overeen met risicobereidheid

Actueel risicoprofiel ligt enigszins boven risicobereidheid

Actueel risicoprofiel ligt boven risicobereidheid

STRESSTESTINGEDTF 8

Naast risico-indicatoren gebruiken we stresstesting om inzicht te verkrijgen in de gevoeligheid van veranderingen in de onderliggende oorzaken en de onderlinge relatie van risico’s. We laten jaarlijks meermalen een extreem maar plausibel macro-economisch scenario los op onder meer de kapitaal- en liquiditeitspositie. We berekenen de invloed hiervan op de bank. De mogelijke kwetsbaarheden komen zo aan het licht. Zie ook de paragrafen 3.6.3 Management en beheersing, 3.7.2 Management en beheersing, 3.8.3 Cijfers, ratio's en trends, en 3.9.3 Management en beheersing voor het gebruik van stresstesting bij kapitalisatie, krediet-, markt- en liquiditeitsrisico.

Stel uw jaarverslag zelf samen