Schuldbewijzen

14. Schuldbewijzen

Waarderingsgrondslagen voor schuldbewijzen

Onder schuldbewijzen zijn opgenomen de niet-achtergestelde obligaties en andere schuldbewijzen met een vaste of variabele rente. Uitstaande schuldbewijzen worden bij eerste opname gewaardeerd tegen reële waarde, welke gewoonlijk overeenkomt met de emissieopbrengst (de reële waarde van de ontvangen vergoeding) onder aftrek van de gemaakte transactiekosten. Na eerste opname worden deze instrumenten gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs op basis van de effectieve-rentemethode.

Een specifieke categorie uitstaande schuldbewijzen (de gesecuritiseerde hypotheken via Holland Homes transacties) blijft na eerste opname gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in de winst- en verliesrekening zodat een inconsistentie in de waardering van een hypotheekportefeuille wordt geëlimineerd die anders zou zijn ontstaan door de afwijkende waardering van activa en verplichtingen.

Wanneer de Volksbank eigen schuldbewijzen terugkoopt, worden deze in minder gebracht op de uitstaande schuldbewijzen op de balans.

Specificatie schuldbewijzen

in miljoenen euro's

2017

2016

Medium Term Notes

3.274

3.867

Depositocertificaten

472

-

Schuldbewijzen uitgegeven onder securitisatieprogramma's Hermes, Pearl en Lowland

711

1.303

Schuldbewijzen geclassificeerd tegen reële waarde via W&V (securitisatieprogramma Holland Homes)

443

526

Balanswaarde eind van het jaar

4.900

5.696

Verloop schuldbewijzen

Medium Term Notes

Certificates of Deposit

Uitgegeven onder securitisatieprogramma's

Geclassificeerd tegen reële waarde via W&V

Totaal

In miljoenen euro's

2017

2016

2017

2016

2017

2016

2017

2016

2017

2016

Openingsbalans

3.867

3.828

-

-

1.303

2.527

526

585

5.696

6.940

Uitgiften

2.479

545

472

-

2.251

-

-

-

5.202

545

Aflossingen

-3.011

-473

-

-

-2.837

-1.186

-85

-80

-5.933

-1.739

Herwaarderingen

-63

-49

-

-

-

-

2

21

-61

-28

Reclassificaties

-

11

-

-

-

-

-

-

-

11

Overige mutaties

2

6

-

-

-6

-38

-

-

-4

-32

Eindbalans

3.274

3.867

472

-

711

1.303

443

526

4.900

5.696

Binnen het securitisatieprogramma is € 1,9 miljard gereclassificeerd. Dit betreft de aflossing van Lowland 1 en de uitgifte van Lowland 4.

Medium Term Notes

Specificatie Medium Term Notes

Couponrente

Balanswaarde

Nominale waarde

Balanswaarde

Nominale waarde

in miljoenen euro's1

2017

2017

2016

2016

De Volksbank N.V.

Fixed

3.018

2.950

3.407

3.286

De Volksbank N.V.

Structured

221

191

256

224

De Volksbank N.V.

Floating

35

27

204

187

Totaal

3.274

3.168

3.867

3.697

  1. MTN's voor 2017 zijn afgesloten onder de naam SNS Bank N.V.

De Medium Term Notes omvatten zowel onderhandse leningen als openbare leningen die zijn uitgegeven onder het EMTN raamwerk. Onder de Medium Term Notes zijn € 2,5 miljard (2016: € 3,3 miljard) obligaties uitgegeven onder het covered bond programma door de Volksbank (voor meer informatie zie paragraaf Geconsolideerde gestructureerde maatschappijen).

In 2017 is voor bijna € 2,5 miljard Medium Term Notes uitgegeven en € 3 miljard aan Medium Term Notes afgelost. Van de geplaatste Notes is € 500 miljoen uitgegeven in september 2017 met een rentepercentage van 0,125% en een looptijd van 3 jaar.

Depositocertificaten

Depositocertificaten zijn schuldbewijzen met een vast rentepercentage en een korte looptijd. Eind 2017 heeft de Volksbank € 472 miljoen (2016: nihil) aan depositocertificaten uitgegeven.

Schuldbewijzen uitgegeven onder securitisatieprogramma's Hermes, Pearl en Lowland

De Volksbank heeft een deel van de hypothecaire vorderingen gesecuritiseerd. In deze securitisatietransacties is het economische eigendom van hypothecaire vorderingen overgedragen aan afzonderlijke vennootschappen. Deze vorderingen zijn overgedragen tegen nominale waarde plus een uitgestelde verkoopprijs. Een positief resultaat binnen de vennootschappen leidt tot het ontstaan van een positieve waarde van de uitgestelde verkoopprijs. De Volksbank houdt hiermee een economisch belang in de vennootschappen. Op grond van dit economische belang en de overige door IFRS vastgestelde criteria voor overheersende zeggenschap, heeft de Volksbank deze vennootschappen integraal in de jaarrekening geconsolideerd.

De securitisatietransacties kennen een zogenoemde call & step-up structuur. Dit houdt in dat vanaf een vooraf vastgestelde datum (call) de vennootschap het recht heeft om de obligatieleningen vervroegd af te lossen. Tevens zal op deze datum de coupon op de obligaties een renteverhoging (step-up) kennen. Onder normale marktomstandigheden zal er hierdoor een economisch motief ontstaan om de obligaties vervroegd af te lossen. Alle obligaties die onderdeel zijn van de securitisatie met een call-datum in 2017 (Hermes XVIII en Lowland 1) zijn vervroegd afgelost. In de tabel is een overzicht opgenomen van de securitisaties per 31 december.

Overzicht schuldbewijzen uitgegeven onder securitisatieprogramma's Hermes, Pearl en Lowland

Oorspronkelijke hoofdsom

Aanvang securitisatie

Balanswaarde
Obligaties

Eerste call-optie datum

Contractuele expiratie

in miljoenen euro's

2017

2016

Hermes XVIII

960

10-2012

-

680

18-09-2017

01-09-2044

Pearl 1

1.014

09-2006

789

887

18-09-2026

01-09-2047

Lowland 1

3.793

01-2012

-

2.283

18-02-2017

18-01-2044

Lowland 2

1.917

07-2013

1.178

1.312

18-07-2018

18-10-2042

Lowland 3

2.613

12-2013

1.724

1.903

18-12-2018

18-09-2045

Lowland 4

4.114

02-2017

4.051

-

18-02-2022

18-02-2054

Totaal

14.411

7.742

7.065

In eigen positie

-7.031

-5.762

Totaal

711

1.303

Eind 2017 heeft de Volksbank obligaties van securitisatieprogrammma’s in eigen positie met een geamortiseerde kostprijs van € 7,0 miljard (2016: € 5,8 miljard).

Senior tranches van Pearl 1, Lowland 2, Lowland 3 en Lowland 4 worden deels en de Lowlands securitisaties geheel op eigen boek gehouden en kwalificeren als beleenbare activa bij de Europese Centrale Bank.

In 2017 zijn de schuldbewijzen uitgegeven onder securitisatieprogramma Hermes XVIII en Lowland 1 afgelost.

Op 20 februari 2017 heeft de Volksbank een nieuwe securitisatie geplaatst onder de naam Lowland IV voor een bedrag van € 4.114 miljoen.

Securitisatieprogramma's Holland Homes

De Volksbank heeft naast haar reguliere securitisatieprogramma’s een deel van haar hypotheken gesecuritiseerd via de Holland Homes-transacties. De bij deze transacties opgerichte vennootschappen (special purpose entities) zijn gefinancierd met door deze vennootschappen uitgegeven langetermijnobligaties. De verplichtingen aan de obligatiehouders en de inkomsten uit de hypotheken zijn gematcht met behulp van interest rate swaps.

Aangezien deze derivatencontracten met partijen buiten de Volksbank zijn afgesloten, zou na consolidatie van de vennootschappen een boekhoudkundige mismatch ontstaan doordat de derivaten in tegenstelling tot de obligaties en de hypotheken worden gewaardeerd tegen reële waarde via de winst- en verliesrekening. Door naast de derivaten ook de obligaties en hypotheken te waarderen tegen reële waarde via de winst- en verliesrekening wordt deze mismatch gedeeltelijk opgeheven. Bij een looptijdverschil dat ontstaat door vervroegde aflossing van de obligaties kan een mismatch ontstaan tussen de kasstromen van de hypotheken en de daaraan gerelateerde derivaten.

De securitisatietransacties kennen een zogenoemde clean-up call-structuur. Dit houdt in dat wanneer het bedrag aan uitstaande notes kleiner is dan 10% van de initieel uitstaande notes (notional), de uitgevende instelling de optie tot aflossing van de notes heeft.

Naast bovengenoemde clean-up call kennen deze securitisatietransacties ook een put plus step-down structuur. Dit houdt in dat de obligatiehouder het recht heeft vanaf een vooraf bepaalde datum (put) de obligaties vervroegd te laten aflossen. Wanneer bij uitoefening van het recht door de obligatiehouder zowel de Volksbank, die als initiërende partij als eerste de obligaties krijgt aangeboden, als een eventuele derde partij de obligaties niet terugneemt, volgt een renteverhoging van de coupon. Na deze datum zal de coupon op de obligaties een renteverlaging kennen indien door de obligatiehouders niet van dit recht gebruik wordt gemaakt. Onder normale marktomstandigheden zal hierdoor voor zowel de vennootschap als de obligatiehouder een economisch motief ontstaan om de obligaties vervroegd af te lossen.

Specificatie securitisatieprogramma's Holland Homes

Oorspronkelijke hoofdsom

Aanvang securitisatie

Balanswaarde
Obligaties

Datum put-optie

Contractuele expiratie

in miljoenen euro's

2017

2016

Holland Homes (MBS 2000-1)

350

11-2000

67

79

n.v.t.

24-09-2030

Holland Homes (MBS (Oranje) 2005-1)

1.601

04-2006

376

447

20-01-2018

31-12-2083

Totaal

1.951

443

526

In eigen positie

-

-

Totaal

443

526

Het contractuele niet-verdisconteerde bedrag dat afgelost zal moeten worden aan het einde van de looptijd van de obligaties bedraagt in totaal € 443 miljoen (2016: € 528 miljoen).

Op 22 januari 2018 zijn de schuldbewijzen Holland Homes Oranje (boekwaarde 31 december 2017: € 375,5 miljoen) teruggekocht in een put op transactiedatum.

Stel uw jaarverslag zelf samen