Interview met de voorzitter van de Raad van Commissarissen

Interview met de voorzitter van de Raad van Commissarissen

Jan van Rutte

Waar ben je trots op als je terugkijkt op 2018?

Het eerste waar ik bij deze vraag aan denk is de betrokken en bevlogen wijze waarop de medewerkers de missie Bankieren met de menselijke maat iedere dag in praktijk brengen. Net zoals in 2017 hebben leden van de RvC bezoeken gebracht aan winkels en kantoren van ASN Bank, BLG Wonen, RegioBank en SNS. Daarnaast is er ook een aantal centrale afdelingen bezocht. Tijdens mijn bezoeken heb ik ervaren dat het perspectief en het belang van de klant in alles wordt meegenomen. Dit is geen hype, geen papieren aanpak, maar zit intrinsiek in de haarvaten van de hele organisatie. Klanten ervaren en voelen dat ook en daar ben ik trots op!

De Volksbank wil zich met haar missie en haar merken onderscheiden binnen het Nederlandse bankenlandschap. Maar is daar ook behoefte aan?

In toenemende mate, en zeker in het afgelopen jaar, is de roep hoorbaar dat banken maatschappelijke verantwoordelijkheid moeten nemen. Er is behoefte aan financiële instellingen die zich richten op wat klanten echt nodig hebben, op dienstbaar bankieren, waarbij het gaat om nut boven rendement en om het financieel weerbaar maken van klanten. Hierin past ook de oproep, onder andere in het regeerakkoord en in een recent rapport van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (de WRR), om te komen tot meer diversiteit in de financiële sector. Vanuit haar missie is de Volksbank uitstekend gepositioneerd om die rol te vervullen.

In 2018 heeft de RvC op regelmatige basis met de Directie gesproken over de voortgang van de implementatie van het strategisch plan. Er wordt zichtbaar hard gewerkt aan een duidelijke concretisering van de missie Bankieren met de menselijke maat. Voorbeelden hiervan zijn het meer toegankelijk en eenvoudig maken van de hypotheekvoorwaarden en versnelling van het offerte- en aanvraagproces. Maar er is nog steeds veel te doen. Om de gewenste onderscheidende klantproposities te kunnen realiseren blijft focus en versnelling noodzakelijk.

In hoeverre is de Volksbank er in 2018 in geslaagd haar bedrijfsvoering eenvoudiger en efficiënter te maken?

Bij een bank die de belangen van klanten, maatschappij, medewerkers en aandeelhouders dient hoort ook het eenvoudiger, transparanter en efficiënter maken van processen. In 2018 heb ik gezien dat er opnieuw veel stappen zijn gezet op dit gebied. In vrijwel iedere RvC vergadering is stil gestaan bij de hiervoor ingerichte ‘Huis-op-Orde’ programma’s die onder andere zien op de Klant Wil Wonen (KWW) keten, datamanagement, privacy en klantintegriteit. Ook is er veel aandacht besteed aan het op juiste wijze adresseren van de bevindingen van de toezichthouders. Voor een zelfstandige toekomst van de bank is verbetering van de interne bedrijfsvoering essentieel en voorwaardelijk. Dit betekent in de praktijk dat er steeds een groot beroep moet worden gedaan op de efficiënte inzet van mensen en middelen.

Volgens NLFI heeft de Volksbank zeker nog tot medio 2019 nodig voordat zij gereed is voor privatisering. Op welke wijze is de RvC bij dit privatiseringsproces betrokken?

De RvC heeft in 2018 meerdere malen met de Directie gediscussieerd over de toekomst van de bank. Diverse thema's zijn daarbij aan de orde geweest, zoals de kapitaal- en rendementsdoelstellingen, opties met betrekking tot de eigendomsstructuur en de toekomstige governance. In november 2018 heeft NLFI in haar voortgangsrapportage geconstateerd dat de Volksbank weliswaar goed op weg is, maar nog niet gereed is om onder voor de staat acceptabele voorwaarden geprivatiseerd te worden. De Volksbank moet haar gedeelde-waardestrategie nog verder uitwerken en haar identiteit als maatschappelijke bank versterken. Om de Volksbank goed te kunnen positioneren bij een privatisering, moet daarnaast ook de verhouding tussen kosten en inkomsten verbeterd worden. De RvC heeft samen met de Directie nadrukkelijk stil gestaan bij deze voortgangsrapportage van NLFI.

De RvC is naast toezichthouder en adviseur ook werkgever van de Directie. Welke invulling heeft de RvC aan deze diverse rollen gegeven in 2018?

De werkgeversrol heeft het afgelopen jaar veel aandacht gekregen. Er heeft in 2018 een aantal wijzigingen plaatsgevonden in zowel de Directie als de RvC. Marinka van der Meer is op 28 september 2018 benoemd tot lid van de Directie en tevens tot Chief Customer Officer. Eind juni 2018 heeft Alexander Baas aangegeven terug te willen treden uit de Directie per 1 januari 2019 om te doen waar zijn hart ligt en zich zo volledig te kunnen richten op de functie directeur Klant, Betalen en Sparen (KBS). Mede namens alle leden van de RvC wil ik Alexander nogmaals bedanken voor zijn toegewijde inzet als Chief Operations Officer. Op 30 oktober 2018 heeft de RvC het voornemen bekend gemaakt om Mirjam Verhoeven (thans Chief Information Officer, directeur Innovatie bij de Volksbank) te benoemen als zijn opvolger. Deze benoeming is onder voorbehoud van de goedkeuring door de toezichthouders en deze goedkeuring is per datum publicatie van dit jaarverslag nog niet ontvangen.

We hebben ook twee nieuwe leden van de RvC mogen verwelkomen: Jos van Lange per 1 mei 2018 (als lid van de RvC, voorzitter van de RC en lid van de AC) en Aloys Kregting per 24 augustus 2018 (als lid van de RvC, lid van de AC en lid van de MOCo). Zij zijn de opvolgers van Charlotte Insinger en Ludo Wijngaarden die beiden, conform rooster van aftreden, tijdens de AVvA op 19 april 2018 zijn teruggetreden uit de RvC. Mede namens alle leden van de RvC wil ik Charlotte en Ludo nogmaals bedanken voor hun toegewijde inzet voor de Volksbank.

Behalve bij deze opvolgingsvraagstukken is er vanuit de werkgeversrol uitvoerig stilgestaan bij thema's die randvoorwaardelijk zijn voor de invulling van de missie en strategie, zoals cultuur, samenwerking, en ook belangrijke onderwerpen als kwalitatieve en kwantitatieve bezetting en talent management.

De RvC heeft vanuit zijn rol als toezichthouder en adviseur de voortgang van de implementatie van de strategie steeds intensief gevolgd. De Directie betrekt de RvC op actieve wijze bij de verkenning van de opties voor toekomstige organisatie- en eigendomsstructuren en de constructieve dialoog hierover met NLFI en de minister van Financiën. Hierbij is steeds rekening gehouden met de Volksbank’s ambities op het gebied van gedeelde waarde, duurzaamheid en lange termijn waardecreatie.

Waarop ligt de focus in 2019?

Evenals het afgelopen jaar wordt 2019 een belangrijk jaar in verband met de voorbereidingen van de privatisering. In goed overleg met Directie en NLFI zal de RvC toezien op dit proces. Een tweede, daarmee samenhangend focus punt van toezicht is de voortgang in de executie van de strategie en wat dit betekent voor medewerkers en de organisatie. De RvC ziet naleving van wet- en regelgeving als derde belangrijk aandachtspunt, met name vanwege de voortdurende afweging die de Directie moet maken bij de inzet van beschikbare mensen en middelen, inclusief de onderlinge afhankelijkheden en strakke tijdsplanningen.

Wat zijn de belangrijkste uitdagingen voor de komende jaren?

Een belangrijke uitdaging is dat de Volksbank haar onderscheidende positie in het bankenlandschap overtuigend verwerft en behoudt. Klanten moeten ervaren en voelen dat de Volksbank er voor hen is, ook in mindere tijden. Ik heb er vertrouwen in dat het verder concretiseren van Bankieren met de menselijke maat hier de komende tijd meer concrete resultaten van zal laten zien en dit daadwerkelijk gaat realiseren.

De doelstelling van het bereiken van een 100% klimaat neutrale balans in 2030 blijft een andere grote uitdaging. Er moet nog een groot aantal stappen worden gezet om de CO2-verliezen verder te verminderen en de CO2-winsten te vergroten. De in juni 2018 door de financiële sector gepresenteerde Spitsbergen Ambitie zou hieraan een extra impuls kunnen geven. Aan de totstandkoming van deze ambitie heeft ASN Bank overigens een belangrijke bijdrage geleverd.

De belangrijkste uitdagingen zijn het bereiken van het gewenste volwassenheidsniveau van de interne bedrijfsvoering en een toekomstbestendige verhouding tussen kosten en inkomsten. Dit zijn belangrijke voorwaarden voor de privatisering van de Volksbank.

Ten slotte wil ik mede namens alle leden van de RvC mijn waardering uitspreken voor de betrokken en bevlogen inzet van de leden van de Directie en de constructieve samenwerking in 2018. Ik heb er vertrouwen in dat we ook in 2019 onderling de goede dialoog blijven vinden.

Utrecht, 6 maart 2019

Stel uw jaarverslag zelf samen