Ontwikkelingen in wet- en regelgeving

1.5. Ontwikkelingen in wet- en regelgeving

Banken functioneren in een omgeving die sterk is gekaderd door wet- en regelgeving. Regelgevers en toezichthouders leggen eisen en voorwaarden op onder meer op het gebied van kapitaal en liquiditeit, corporate governance, cultuur en gedrag. Dit verhoogt de weerbaarheid van individuele banken en de stabiliteit van het financiële systeem. Ook consumentenbescherming is een belangrijk doel van deze regelgeving.

De wet- en regelgeving die gevolgen heeft voor de Volksbank kan worden onderverdeeld in twee belangrijke aandachtsgebieden: prudentieel toezicht en klantbelang. De invoering van PSD2 en Basel IV hebben de grootste impact op de Volksbank.

Prudentieel toezicht

  • Basel IV

  • CRR II en CRD V

  • BRRD, SRMR/MREL en bail-in

  • Gedetailleerde rapportages (AnaCredit, Residential Real Estate en SHS-G)

  • Kapitaalmarktunie

  • EBA-richtlijn inzake interne governance

Klantbelang

  • Payment Account Directive (PAD)

  • Algemene verordening gegevensbescherming (AVG)

  • Mortgage Credit Directive (MCD) en AFM-leidraad

  • Richtlijn depositogarantiestelsel (DGS)

  • Insurance Distribution Directive (IDD)

  • Payment Service Directive 2 (PSD2)

  • Markets in Financial Instruments Directive 2 (MiFID 2)

  • 4e Anti-witwasrichtlijn (AMLD)

Ook in 2018 heeft de zich steeds uitbreidende wet- en regelgeving invloed op onze bedrijfsvoering gehad. We moeten onder andere beleid, procedures en documentatie aanpassen om deze regelgeving tijdig en efficiënt te implementeren.

Prudentieel toezicht

In 2018 is de wet- en regelgeving op prudentieel gebied opnieuw aangepast. Eerder zijn onder meer de voorgestelde wijzigingen rondom CRR II en CRD V en de Kapitaalmarktunie gepubliceerd. De implementatie van de CRR II en CRD V wordt op zijn vroegst in 2020 verwacht. De Volksbank volgt deze regelgeving op de voet om er tijdig aan te kunnen voldoen. Van de hieronder genoemde wet- en regelgeving zijn de volgende ontwikkelingen in 2018 noemenswaardig:

Basel IV

In december 2017 bereikte het Basel Committee on Banking Supervision (BCBS) overeenstemming over de voltooiing van het internationale Basel III-raamwerk voor banken, ook wel bekend als Basel IV.

Een belangrijk onderdeel van de voorgestelde hervormingen is de berekening van risicogewogen activa (RWA). Het voorstel is om de uitkomst van de berekening van de RWA op basis van de interne modellen niet lager te laten zijn dan 72,5% van de RWA op basis van de gestandaardiseerde modellen. Deze grens staat bekend als een 'outputfloor'. Verder worden voor RWA-berekeningen, op basis van interne modellen, bepaalde minimumniveaus voor parameters gehanteerd, de ‘inputfloors’.

De volgende stap is de vertaling van Basel IV in Europese wet- en regelgeving. Naar verwachting wordt bij de invoering rekening gehouden met een infaseringsperiode van vijf jaar die start op 1 januari 2022 en een volledige implementatie vanaf 1 januari 2027.

De Volksbank volgt de ontwikkelingen nauwgezet. We hebben vooral aandacht voor nieuwe regels over de berekening van RWA voor onze portefeuille particuliere hypotheken.

Kapitaal- en liquiditeitseisen

De Volksbank bepaalt continue vanuit verschillende invalshoeken of de financiële stabiliteit en continuïteit van de bank is gewaarborgd. Opgevraagde data en analyses worden tijdig aangeleverd aan de toezichthouders. Hieronder vallen ICAAP, ILAAP, externe stresstests, en de recovery & resolution planning. Informatie uit deze analyses wordt indien mogelijk actief beschikbaar gesteld voor interne sturing en besluitvorming (economisch kapitaal rapportages, interne stress tests). Voor een verdere toelichting op BRRD, SRMR/MREL en bail-in, zie paragraaf 4.9.3 Ontwikkelingen in kapitaaleisen.

Gedetailleerde rapportages (AnaCredit, Residential Real Estate en SHS-G)

Vanaf de tweede helft van 2018 vraagt de toezichthouder gedetailleerde informatie uit. Deze rapportages betreffen hypotheken voor particuliere klanten (Residential Real Estate), zakelijk verstrekte kredieten (AnaCredit) en de effecten die de Volksbank zelf aanhoudt (SHS-G). Om deze gedetailleerde rapportages tijdig op te leveren, is een nieuw rapportageproces ingericht. De banken en de ECB werken hierbij samen om de data zo efficiënt mogelijk te ordenen en aan de rapportageverplichting te voldoen. Dit gebeurt via het Bank’s Integrated Reporting Dictionary (BIRD) initiatief.

EBA-richtlijn inzake interne governance

Met ingang van 30 juni 2018 zijn de gewijzigde EBA-richtlijnen voor interne governance van kracht. In deze richtlijnen worden de regelingen, processen en mechanismen voor interne governance gespecificeerd om een beheerste en integere bedrijfsvoering te waarborgen. De Volksbank heeft een gap-analyse uitgevoerd en vervolgens acties ondernomen om de benodigde wijzigingen door te voeren.

Klantbelang

2018 stond onder meer in het teken van de invoering van de Insurance Distribution Directive (IDD), de Markets in Financial Instruments Directive 2 (MiFID 2) en Payment Service Directive 2 (PSD2). De PSD2 is niet op tijd in Nederlandse wetgeving verwerkt; deze gaat in 2019 in. De Volksbank neemt ook dit jaar de nodige maatregelen om tijdig aan deze nieuwe wetgeving te voldoen. Daarnaast is de onderstaande
wet- en regelgeving in 2018 verder ontwikkeld:

Payment Account Directive (PAD)

De PAD is een Europese richtlijn. Deze heeft onder meer als doel de transparantie en vergelijkbaarheid van betaalrekeningen te verbeteren. De details over de implementatie zijn op 30 januari 2018 door de Europese Commissie gepubliceerd; banken moeten hier vanaf 31 oktober 2018 aan voldoen.
Voor de diensten en daaraan verbonden kosten van een betaalrekening moeten banken gelijke termen en benamingen hanteren. Verder moeten ze per particulier betaalpakket dat wordt aangeboden, een uniform en aan regels gebonden tarievenoverzicht beschikbaar stellen. Daarnaast krijgen klanten jaarlijks een uniform overzicht met daarin alle gedurende het jaar in rekening gebrachte kosten voor de verschillende betaaldiensten ('vergoedingenstaat' genoemd). Deze PAD-onderdelen zijn door de Volksbank in 2018 op tijd geïmplementeerd. Klanten hebben begin 2019 voor de eerste keer de jaarlijkse ‘vergoedingenstaat’ ontvangen.

Algemene verordening gegevensbescherming (AVG)

Op 25 mei 2018 is de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) in werking getreden. De Volksbank is al in 2017 begonnen met het nemen van maatregelen ter implementatie van de AVG.

Zo is de informatie die wij aan onze klanten en medewerkers verstrekken over de verwerking van hun persoonsgegevens in overeenstemming met de verordening gebracht en stellen wij onze klanten en medewerkers in staat op eenvoudige wijze gebruik te maken van hun wettelijke rechten als ‘betrokkene’, zoals hun recht van inzage, verwijdering en bezwaar. Verder leggen we alle verwerkingen van persoonsgegevens vast in een intern verwerkingsregister. Ook hebben we de principes ‘privacy by design’ en ‘privacy by default’ geïmplementeerd: bij elk nieuw project en elke ontwikkeling van een nieuw product borgen we privacy vanaf het begin. Zo voeren we Privacy Impact Assessments uit op onze systemen en bij de ontwikkeling van nieuwe producten en diensten.

Mortgage Credit Directive (MCD) en AFM-leidraad

In maart 2017 publiceerde de AFM een leidraad voor de berekening van het financiële nadeel bij vervroegde aflossing van de hypotheek. Deze leidraad is een concrete invulling van de Europese MCD. In de eerste helft van 2018 hebben we de vergoedingen voor voortijdige verlengingen die tussen 14 juli 2016 en oktober 2017 in rekening zijn gebracht, opnieuw berekend. Eventuele verschillen hebben we terugbetaald. Consumentenorganisaties beoordeelden de nieuwe manier van berekenen die door de Volksbank is voorgesteld als 'passend en eerlijk'.

Richtlijn depositogarantiestelsel (DGSD)

Op basis van de Europese DGSD is per 1 januari 2019 een aantal wijzigingen in het Nederlandse depositogarantiestelsel van kracht geworden. In 2018 heeft de Volksbank de benodigde aanpassingen doorgevoerd om een verkorting van de termijn voor uitkering aan klanten naar zeven werkdagen mogelijk te maken. Dit houdt onder meer in dat we binnen drie werkdagen gegevens kunnen leveren aan DNB waarna deze tot uitkering aan klanten kan overgaan.

4e Anti-witwasrichtlijn (AMLD)

De 4e anti-witwasrichtlijn (Anti-Money Laundering Directive, AMLD) is geïmplementeerd in de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (hierna: Wwft). De gewijzigde Wwft is per 25 juli 2018 in werking getreden. Verder is het Uitvoeringsbesluit Wwft 2018 gepubliceerd. De voornaamste wijzigingen hebben betrekking op de definitie van de Uiteindelijk Belanghebbende (UBO) en Politiek Prominente Personen (PEP).
De Volksbank werkt aan de implementatie van de nieuwe vereisten in processen, systemen en training en awareness voor medewerkers.

Stel uw jaarverslag zelf samen